به‌ هه‌ڕه‌شه‌ و ژماره‌ى خه‌یاڵى.. میلیشیاكان په‌رده‌پۆشى دۆڕانى خۆیان ده‌كه‌ن وەرگێڕان

نوچه‌نێت

میلیشیاكانى شیعه‌ كه‌ شكستیان له‌ هه‌ڵبژاردنى 10ى تشرینى یه‌كه‌م هێناوه‌، به‌ هه‌ڕه‌شه‌كردن و خستنه‌ڕووى ژماره‌ى خه‌یاڵى هه‌وڵى په‌ره‌ده‌پۆشكردنى شكسته‌كه‌یان ده‌كه‌ن. له‌ لایه‌ك هه‌ڕه‌شه‌ى ره‌تكردنه‌وه‌ى ئه‌نجامه‌كانى هه‌ڵبژاردن به‌ به‌كارهێنانى هێز ده‌كه‌ن و له‌ لایه‌كى تریش باس له‌وه‌ ده‌كه‌ن هاوپه‌یمانیه‌كیان به‌ نزیكه‌ى 90 كورسى پێكهێناوه‌.

ئێواره‌ى دوێنێ یه‌كشه‌ممه‌ 17ى تشرینى یه‌كه‌م "ئۆكتۆبه‌ر" لایه‌نگرانى میلیشیاكانى شیعه‌ى عێراق له‌ به‌غدا و به‌سڕه‌ و چه‌ند شارێكى تر رژانه‌ سه‌ر شه‌قامه‌كان بۆ ره‌تكردنه‌وه‌ى ئه‌و ئه‌نجامه‌ى كه‌ كۆمیسیۆنى باڵاى سه‌ربه‌خۆى هه‌ڵبژاردنه‌كان رایگه‌یاندووه‌. ئه‌نجامه‌كه‌ به‌ خواستى هاوپه‌یمانى فه‌تح نییه‌ كه‌ نوێنه‌رایه‌تى سیاسى ته‌واوى میلیشیا شیعه‌كانى سه‌ربه‌ ئێران ده‌كات، بۆیه‌ ئه‌نجوومه‌نى میلیشیاكان كه‌ به‌ "چوارچێوه‌ى هاوئاهه‌نگى" ده‌ناسرێت، تا ئێستا چه‌ندان په‌یام و لێدوانى له‌ دژى ئه‌نجامى هه‌ڵبژاردنه‌كان بڵاوكردووه‌ته‌وه‌، پڕوپاگه‌نده‌ى ئه‌وه‌ ده‌كه‌ن گوایه‌ به‌ ده‌ستێكى ده‌ره‌كى ساخته‌كاریى له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ له‌ دژى هاوپه‌یمانى فه‌تح و میلیشیاكان كراوه‌.

بارودۆخه‌كه‌ هێوربێته‌وه‌
سه‌در به‌ زمانى ژماره‌ له‌گه‌ڵ شیعه‌كانى تر ده‌دوێ

هاوكات ئه‌بوعه‌لى عه‌سكه‌رى كه‌ "ناوێكى خوازراو و نادیاره‌" له‌ ماوه‌ى رابردوودا وه‌ك به‌رپرسى یه‌كه‌مى میلیشیاكانى كه‌تائیبى حزبوڵاى عێراقى په‌یامى بڵاوكردووه‌ته‌وه‌، شه‌وى رابردوو په‌یامێكى نوێى بڵاوكردووه‌ته‌وه‌ و تێیدا چه‌ند هه‌ڕه‌شه‌یه‌ك ده‌كات. په‌یامه‌كه‌ى ئه‌بوعه‌لى عه‌سكه‌رى له‌ چوار خاڵ پێكهاتووه‌، یه‌كه‌میان ئه‌وه‌یه‌ داواى دادگاییكردنى مسته‌فا كازمى سه‌رۆك وه‌زیران ده‌كات، به‌هۆى ئه‌وه‌ى گوایه‌ "ناپاكى گه‌وره‌ى" كردووه‌ و بۆ ساخته‌كاریى ده‌ستى له‌گه‌ڵ دوژمنان تێكه‌ڵكردووه‌.

له‌ خاڵى دووه‌م داواى ئه‌وه‌ ده‌كات به‌په‌له‌ كار بكرێت بۆئه‌وه‌ى مافى ده‌نگده‌ران و كاندیده‌كانیان بگێڕدرێته‌وه‌ "هه‌ڵبه‌ته‌ مه‌به‌ستى كاندیدى میلیشیاكانه‌". ده‌شڵێ ئه‌گینا بارودۆخه‌كه‌ به‌ ئاقارێك ده‌ڕوات ئه‌وا ئه‌نجامه‌كه‌ى باش نابێت، له‌ خاڵى سێیه‌م و چواره‌میش داواى به‌ڕێوه‌چوونى خۆپیشاندانه‌كان ده‌كات له‌ دژى ئه‌نجامى هه‌ڵبژاردن.

ئه‌م زمانه‌ هه‌ڕه‌شه‌ئامێزه‌ى كه‌ عه‌سكه‌رى به‌كارى هێناوه‌، له‌ لایه‌ن زۆربه‌ى به‌رپرسانى ترى میلیشیاكان دووباره‌ ده‌بێته‌وه‌، به‌ڵام تا ئێستا جگه‌ له‌ خۆپیشاندانه‌كان، روون نییه‌ ئاستى به‌كارهێنانى هێز له‌ لایه‌ن ئه‌و میلیشیایانه‌ چۆن ده‌بێت، له‌ حاڵه‌تێكدا كه‌ ئه‌نجامه‌كان به‌ بێ خواستى ئه‌وان په‌سه‌ند بكرێن؟

رۆژنامه‌ى ئێندپێندنتى عه‌ره‌بى راپۆرتێكى بڵاوكردووه‌ته‌وه‌، تێیدا باسى سیناریۆ سیاسی میلیشیاكان ده‌كات بۆ مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ ئه‌م دۆخه‌. پرسیارى سه‌ره‌كى راپۆرته‌كه‌ ئه‌وه‌یه‌: ئایا هاوپه‌یمانانى ئێران ده‌توانن سیناریۆى هه‌ڵبژاردنى 2018 له‌ عێراق دووباره‌ بكه‌نه‌وه‌؟ مه‌به‌ست له‌ "هاوپه‌یمانانى ئێران" میلیشیاكانى شیعه‌یه‌، سیناریۆى هه‌ڵبژاردنی 2018 ئه‌وه‌یه‌ كه‌ جۆرێك له‌ رێككه‌وتن هه‌بوو له‌نێوان هاوپه‌یمانى سائیروون كه‌ موقته‌دا سه‌در پاڵپشتى ده‌كرد، له‌گه‌ڵ هاوپه‌یمانى فه‌تح، كه‌ له‌ ئه‌نجامدا حكومه‌تى عادل عه‌بدولمه‌هدى هاته‌كایه‌وه‌.

ئێندپێندنت ده‌ڵێ، "لایه‌نه‌كانى نزیك له‌ ئێران باس له‌ ژماره‌ى خه‌یاڵى ده‌كه‌ن" گوایه‌ به‌ نزیكه‌ى 90 كورسى هاوپه‌یمانیان پێكهێناوه‌ له‌ دژى ره‌وتى سه‌در، كه‌ 73 كورسییان هه‌یه‌. رۆژنامه‌ به‌ریتانییه‌كه‌ ئه‌م ژماره‌یه‌ به‌ خه‌یاڵى ده‌زانێ  و باس له‌وه‌ ده‌كات ته‌واوى پێكهاته‌ى شیعه‌ 170 تا 180 كورسى له‌ په‌رله‌مانى عێراق هه‌یه‌، بردنى نیوه‌ى ئه‌و كورسیانه‌ له‌ لایه‌ن هاوپه‌یمانانى ئێرانه‌وه‌ كارێكى ئه‌سته‌مه‌!

پارتى و حه‌لبووسى مه‌یلیان به‌ لاى پێكهێنانى
هاوپه‌یمانى له‌گه‌ڵ میلیشیاكان نییه‌

 

ئێندپێندنت ده‌ڵێ، "90 كورسى بۆ چاودێران زۆر رۆشن نییه‌" چونكه‌ به‌ هاوپه‌یمانى فه‌تح و ده‌وڵه‌تى یاسا و هاوپه‌یمانى ته‌سمیم كه‌ ئه‌سعه‌د عیدانى سه‌رۆكایه‌تى ده‌كات، له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌و حزبانه‌ى كه‌ مه‌یلیان به‌لاى ئێرانه‌وه‌ هه‌یه‌، كورسییه‌كانیان ناگات به‌ 70 ، جیا له‌وه‌یش هاوپه‌یمانى ته‌سمیم تا ئێستا هیچ مه‌یلێكى ئه‌وتۆى نیشان نه‌داوه‌، له‌ هاوپه‌یمانه‌كانى ئێران نزیك بێته‌وه‌.

ئه‌حمه‌د یاسرى كه‌ توێژه‌رێكى سیاسییه‌ قسه‌ى بۆ رۆژنامه‌ى ئێندپێندنت كردووه‌ و ده‌ڵێ، "ئه‌وان ناتوانن 90 كورسى به‌ده‌ست بهێنن، له‌ كاتێكدا ره‌وته‌كانى راپه‌ڕین له‌ناو كه‌شوهه‌واى شیعه‌ به‌رز ده‌بنه‌وه‌". ئه‌گه‌ر بارودۆخى ناوماڵى شیعه‌ به‌مشێوه‌یه‌ بێت ئه‌ى چى سه‌باره‌ت به‌ پێكهاته‌كانى تر؟

ئێندپێندنت ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌ ده‌كات پارتى كه‌ براوه‌ى یه‌كه‌مه‌ له‌ناو كورددا، مه‌یلى ئه‌وه‌ى نییه‌ له‌ هاوپه‌یمانانى ئێران نزیك بێته‌وه‌، هاوپه‌یمانییه‌كه‌ى حه‌لبووسیش به‌ هه‌مان شێوه‌یه‌، به‌ڵام جارێ نایه‌وێ مه‌یلى خۆى بۆ ره‌وتى سه‌در ئاشكرا بكات، نه‌وه‌ك میلیشیاكان تۆڵه‌ى لێ بكه‌نه‌وه‌ و هه‌ڕه‌شه‌ له‌سه‌ر ئه‌منى ئه‌نبار دروست بكه‌ن، كه‌ پێگه‌یه‌كى گرنگه‌ بۆ حه‌لبووسى.

به‌مشێوه‌یه‌ سیناریۆى سیاسى پێكهێنانى هاوپه‌یمانى بۆ میلیشیاكان زه‌حمه‌ت ده‌بێت، بۆیه‌ چاوه‌ڕوان ده‌كرێت له‌ رۆژانى داهاتوویشدا ئه‌وان له‌ فشار و هه‌ڕه‌شه‌كانى خۆیان به‌رده‌وام بن. رۆژنامه‌ى ئێندپێندنت پێیوایه‌ میلیشیاكان تا ئێستا له‌وه‌ سه‌ركه‌وتوون له‌ هه‌ندێك دروشم پاشه‌كشه‌ به‌ موقته‌دا سه‌در بكه‌ن، وه‌ك نموونه‌یه‌ك پێشتر سه‌در ده‌یگوت، "حكومه‌تى سه‌درى پێكده‌هێنن" كه‌چى ئێستا باس له‌ "حكومه‌تى نه‌ رۆژهه‌ڵاتى و نه‌ رۆژئاوایى ده‌كات". له‌گه‌ڵئه‌وه‌شدا رۆژنامه‌كه‌ پێیوایه‌ سه‌در بۆ هێوربوونه‌وه‌ى بارودۆخه‌كه‌ ئه‌و جۆره‌ گوتارانه‌ به‌كارده‌هێنێت و هه‌ركه‌ بارودۆخه‌كه‌ ته‌واو ئارام بێته‌وه‌ ئه‌وا ده‌چێته‌وه‌ سه‌ر "زمانى ژماره‌كان" كه‌ خۆى خاوه‌ن زۆرترین كورسییه‌.

لایه‌نه‌كانى سه‌ربه‌ ئێران
مه‌حاڵه‌ بتوانن 90 كورسى كۆبكه‌نه‌وه‌
 

 

رۆژنامه‌ى شه‌رق ئه‌وسه‌ت ئه‌مڕۆ دووشه‌ممه‌ 18ى تشرینى یه‌كه‌م، له‌سه‌ر هه‌مان بابه‌ت راپۆرتێكى بڵاوكردووه‌ته‌وه‌ و خاڵێكى گرنگ له‌سه‌ر زارى فه‌رهاد عه‌لائه‌دین توێژه‌رى سیاسى ده‌وروژێنێ كه‌ ده‌ڵێ، "دوور له‌ زمانى گومانكردن و ئاڵۆزیى كه‌ به‌رانبه‌ر ئه‌م هه‌ڵبژاردنه‌ ده‌ركه‌وتووه‌، واقیعێكى نوێ هه‌یه‌ ناكرێت لایه‌نه‌ سیاسییه‌كان نكۆڵى لێ بكه‌ن، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ ئه‌وان پێویستیان به‌ پێداچوونه‌وه‌یه‌كى رژد هه‌یه‌".

ئه‌م قسانه‌ى توێژه‌ره‌كه‌ ناڕاسته‌وخۆ دووپاتكردنه‌وه‌یه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى ده‌بێت لایه‌نه‌ دۆڕاوه‌كان، ئه‌و ئه‌نجامانه‌ قبوڵ بكه‌ن.  ئه‌و توێژه‌ره‌ پێیوایه‌ نه‌خشه‌ى هاوپه‌یمانى شیعه‌كان گۆڕاوه‌ و هاوپه‌یمانى فه‌تح و نه‌سر و حیكمه‌ پاشه‌كشه‌یان كردووه‌، ئێستا دوو جه‌مسه‌ر له‌به‌رانبه‌ر یه‌كتر هه‌ن، ئه‌ویش ده‌وڵه‌تى یاسا و ره‌وتى سه‌در هه‌ن و له‌و نێوه‌شدا چه‌ندان گه‌نجى راپه‌ڕیو هاتوونه‌ته‌ ناو گۆڕه‌پانى سیاسى.
 

بابەتی پەیوەندی دار

0 لێدوانەکان

نەزەری خۆتان بنووسن

ئیمەیلەکەتان بە هیچ شێوەیێک بڵاو نابێتەوە. هەموو فیڵدە ئەستێرە دارەکان ئیجبارین